Mimarlık Ve Matematik – 2

4 sene önce yazıldı. Yazar:

Mimarlığın matematik ile ilişkisi üzerine bir yazı yazmıştım blogu açtıktan kısa bir süre sonra..Bu yazı bilimsel ve analizsel verilerin derlenip toparlanmasından değil, daha çok kişisel yorumlarımdan oluşuyordu.Sağ kısımda ”popüler yazılar” başlığı altında top-10 ‘dan neredeyse hiç düşmediği için yeni ve daha güçlü bir yazıyla bu yazıyı desteklemek gereği hissettim.

Kitaplaştırılacak kadar derin , yüksek akademik bilgi gerektirecek ve yorumlama biçimleriyle zenginleştirilecek bir konuya parmak bastığımı da yarı korkak biçimde belirtmeliyim doğrusu..

Mimarlık mesleğinin gelişip – yeni teknikleri kullanmaya başlaması neredeyse modern çağın başlamasından yaklaşık 100 yıl öncelerine kadar eskilere dayanmaktadır.

Yukarıda Mimar Sinan’a (büyük usta) ait olduğu rivayet edilen ve (bu rivayetin çok ta güçlü olduğunu belirtmeliyim) bir kısım notların ve eskiz çizimleri ile notların bulunduğu çalışma Selimiye Camisine ait.

”Ustalık Eserim” olarak tanımladığı  bu projesi günümüzün modern teknolojileri yardımıyla bile henüz tam anlamıyla farkedilmiş bir yapı değil..

Sebebi çok açık..Geometri , astronomi , matematik , trigonometri gibi yüksek ilimleri çok iyi derecede bilen Usta, bu sanatı projelerinde disiplinler arası koordinasyonu tek başına yapabilmiş.Başarılı da olmuş ki bugün halen Sinan diyebiliyoruz.

Bir mimari projenin tasarım aşamasında matematiğin ve geometrinin kullanımı;

  • aksların (taşıyıcı sistemleri hizalamaya yarayan hayali çizgiler) uygulama kolaylığı sağlayacak biçimde yerleştirilmesi,
  • cephenin bir bütünlük ve göze hoş gelecek oranlarda açıklıklarla (pencere) donatılması,
  • iç mekan duvar birleşimlerinin uygulamayı kolaylaştıracak eğimde ve doğrultuda imalatı için çizimleri,
  • çatı eğitimi , rampa eğimi varsa yüzey ve döşeme eğimleri hesabında,
  • parapet yükseklikleri , denizlikler, kiriş yükseklikleri ve taşıyıcı sistem donatıları başta olmak üzere mukavemet hesaplamalarında, (daha çok inşaat mühendisleri yapıyor.)
  • araziye göre konumlanma , çekme mesafeleri ve projenin uygulanacağı belediyenin vermiş olduğu taks, h max. , kaks değerlerinin , arsa paylarının hesaplanmasında,
  • mekanın ısı kaybı ve kazanımı değerlerinin hesaplanmasında (daha çok makine ve fizik mühendisleri yapıyor)
  • merdivenlerin basamak sayısı, rıht yüksekliği ve varsa açısının hesaplanmasında,
  • eğer konsept proje çalışılıyorsa örneğin plan görünümü balık şeklinde bir yapı veya aynı mantıkla cephede bir esinleniş söz konusuysa bu oranları ve benzerlikleri tutturmak için matematik ve geometriden yararlanılır.

Yine oran ve orantı , simetri , asimetri gibi kavramların sıkça karşılaşıldığı mimari dönemlerden rönesans mimarisi hakkındaki bu teknik yazıyı da okuyabilirsiniz.Dönemin mimarlarından brunelleschi yi de okuyabilirsiniz.

Kategori:
Makale

Cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mimari Medya